#3 De Franse taal

We kennen natuurlijk allemaal de Ik Vertrek uitzendingen waarin het niet beheersen van de taal van het land waar je gaat wonen, bij bijna elk emigrerend koppel een issue is. De meeste kijkers vinden daar natuurlijk ook wat van. Vaak niet heel positief. En eerlijk gezegd snap ik dat ook wel. Als je iemand op televisie stuntelend Frans hoort spreken, is het makkelijk om te denken: waarom leer je de taal niet gewoon? Maar inmiddels weet ik uit eigen ervaring dat het toch wat ingewikkelder ligt.

Om de taal onder de knie te krijgen heb ik er wel het een en ander voor gedaan. 
Ik had op zich al een goede basis, want zowel op de MAVO als op de HAVO heb ik eindexamen Frans gedaan en ik was er best goed in, al zeg ik het zelf.
Kort voordat we emigreerden heb ik een halfjaar één op één les gehad van een Française bij een taleninstituut om alles weer op te frissen. En natuurlijk deed ik, en doe ik nog steeds, trouw elke dag mijn Duolingo-lesjes.

Tijdens de Franse lessen bij het taleninstituut merkte ik al dat mijn geheugen me in de steek liet. Ik dacht eerst dat dat door de drukte rondom de emigratie kwam, maar dat geheugenprobleem is eigenlijk wel gebleven. Ik kan soms in een gesprek ook niet op woorden komen met als gevolg dat ik dichtklap en onzeker word. Dus ja, dat schiet niet echt op. Ik ben via vrienden ook nog een paar weken op les geweest bij een sociëteit in La Châtre, maar dat was het ook niet voor mij. Ik werd er alleen maar onzekerder van.

Dat mijn geheugen me soms in de steek laat, is overigens niet alleen met de Franse taal. Ik heb het met nog meer dingen, zoals het onthouden van kookrecepten. Al die jaren dat ik kookte voor onze gasten in de chambres d'hôtes (we hadden in het seizoen een weekmenu)  heb ik dat niet één keer uit mijn hoofd gedaan, omdat ik het gewoonweg niet kon onthouden. Ach, het zal vast niets ernstigs zijn, maar vervelend is het wel.

Bart had geen Frans op school en heeft ook geen taalcursus gehad, dus hij begon vanaf nul. Voor hem had de taal geen prioriteit. En we hebben trouwens ook gemerkt dat je het in de praktijk het beste leert. Nu leert Bart wel wat makkelijker dan ik en waar het bij mij vooral om mooie, grammaticaal kloppende zinnen ging, flapte hij er gewoon een paar zelfstandige naamwoorden uit. En het mooie was: ze begrepen hem ook nog!

Dus als we dingen moeten regelen, zoals een nieuwe verwarmingsketel of het kopen van een auto of als we naar de dokter of tandarts moeten, dan gaan we altijd samen. Twee weten meer dan één.

In onze streek wordt ook dialect het zogeheten ‘Berrichons’ gesproken. En dat is dus echt niet te volgen voor ons. 
In Lacs hebben onze hele lieve Franse buurtjes in de leeftijd van 80+ de sleutel van ons huis. Omdat we afgelopen maart een jonge haag hebben geplant van behoorlijk wat meters, hebben we hen gevraagd om deze en nog wat andere jonge planten water te geven tijdens onze afwezigheid (in april/mei waren we drie weken in Nederland en in juli één week). Dat vinden ze geen enkel probleem, ze doen het met liefde en plezier. Maar het vervelende is dat we zo goed als niet met ze kunnen communiceren. Zij praten ‘Berrichons’ en wij, noem het school-Frans, dus we verstaan er denk ik maar 10% van hetgeen onze buurvrouw allemaal vertelt (nu praat ze best veel hoor en ook wollig 🤭). Maar goed met handen en voeten en Google Translate komen we een heel eind.

Wist je trouwens dat ze ook meteen horen dat je niet van origine Frans bent? 
Afgelopen week was ik in de voortuin aan het werk, toen er een leuke spontane jonge vrouw langs kwam. Hoedje op, rugzak om en een waterfles in haar hand. Ze begroette me vriendelijk en vroeg me in het Frans of ik haar waterfles wilde vullen. Natuurlijk! Toen ik terugkwam, vroeg ik of ze op vakantie was. Ze vertelde dat ze de Camino de Santiago liep. Daarop vroeg ze: “Jij bent volgens mij niet Frans. Waar kom je vandaan?” Toen ik vertelde dat ik Nederlandse was, bleek zij dat ook te zijn. En ineens hadden we een gezellig gesprek in onze moedertaal.

Dus nee, we spreken geen vloeiend Frans. En na bijna 10 jaar is nog steeds te horen dat we buitenlanders zijn. Maar we kunnen ons inmiddels redelijk tot goed redden en daar zijn we best een beetje trots op.

En een mooie les die ikzelf uit dit verhaal heb gehaald, is om niet te snel te oordelen. Je weet vaak niet de reden achter iemands gedrag of een gebeurtenis, omdat je maar een klein stukje van het hele verhaal ziet.

Wist je dat één van de routes van de Camino de Santiago langs ons huis loopt?

De route die langs ons huis loopt, is de Voie de Vézelay, ook wel de Via Lemovicensis genoemd. Deze pelgrimsroute begint bij de beroemde basiliek van Vézelay en loopt helemaal naar Saint-Jean-Pied-de-Port, aan de voet van de Pyreneeën. Vanuit daar kunnen pelgrims hun weg vervolgen richting Santiago de Compostela.

Eerlijk gezegd had ik me tot voor kort helemaal niet gerealiseerd dat de Camino zó dichtbij loopt. Nu snap ik waarom ik weleens wandelaars met een grote rugzak voorbij zie komen.

Maar wat heb ik een respect voor de vrouw die ik ontmoette, en ook voor alle andere mensen die de Camino de Santiago lopen. Ze was, als ik het goed onthouden heb, vanuit Zaandam in Nederland vertrokken en hoopte eind september aan te komen in Santiago de Compostela. Ik sprak haar op 5 augustus, dus ze had nog behoorlijk wat weken te gaan.

Ze liet familie achter, zei haar baan op en ging. Hoe stoer! Ze liep elke dag, soms 10 maar soms ook 40 kilometer, afhankelijk van hoe ze zich voelde.

Nou beste Suzanne (als ik je naam tenminste goed onthouden heb), volgens mij kom jij er wel. Met jouw doorzettingsvermogen moet dat helemaal goed komen, een topper ben je!

Die avond stelde ik aan Bart voor om één van onze slaapkamers ter beschikking te stellen aan pelgrims. Hier hadden we het een aantal jaren geleden al eens over gehad. We gingen toen bij lieve kennissen op bezoek, die een refuge beheerden en we raakten geïnspireerd. En nu doet zich het toeval voor dat we zelf aan de Camino wonen.
Maar Bart was geen voorstander van het idee en eerlijk gezegd snap ik dat ook wel. We genieten nu zo van onze vrijheid en juist dat is zo fijn aan ons huidige leven. Daar past op dit moment geen refuge bij.

Maar wie weet… misschien denken we er over een paar jaar wel weer anders over 😉